IJMUIDEN - Rijkswaterstaat houdt woensdag 25 november een openbare informatieavond in IJmuiden over de vervanging van het Spui- en Gemaalcomplex. Het nieuwe gemaal komt grotendeels op de oever van het Binnenspuikanaal te staan en moet de IJmond en een groot deel van West-Nederland de komende eeuw droog houden.


Waarom het oude complex plaats moet maken

Wie in IJmuiden woont, kent het complex aan het Binnenspuikanaal vooral als vertrouwd onderdeel van het havenlandschap. Toch speelt het een hoofdrol in het waterbeheer van een flink deel van Nederland. Het loost overtollig water uit het Noordzeekanaal en het Amsterdam-Rijnkanaal op de Noordzee. Staat het zeewater laag, dan stroomt het kanaalwater vanzelf weg via de spuisluis. Staat de zee hoger, dan nemen de pompen het werk over.

Volgens Rijkswaterstaat gaat het om gemiddeld 3 miljard kubieke meter per jaar. Zo houdt het complex de voeten droog van zo'n 4 miljoen mensen, van de IJmond tot Amsterdam, Utrecht en Schiphol. Het is bovendien een schakel in de primaire waterkering die Kennemerland tegen de zee beschermt.

Juist daar wringt het. Delen van de installatie zijn meer dan zeventig jaar oud en hebben volgens Rijkswaterstaat het einde van hun levensduur bereikt. Daar komt de stijgende zeespiegel bij. Op termijn kan er niet meer gespuid worden en moet al het water de zee in worden gepompt. Het huidige gemaal is daarvoor te klein. Het nieuwe exemplaar krijgt een capaciteit van 410 kubieke meter per seconde, moet honderd jaar meegaan en wordt zo ontworpen dat het later nog uitgebreid kan worden.

Bouwen op de oever, terwijl het water blijft stromen

Rijkswaterstaat begon eind 2024 aan een planstudie. In de eerste fase lagen 27 varianten op tafel, na de tweede fase bleven er drie over: een gemaal op de plek van de huidige spuisluis, een gemaal direct naast het bestaande complex, of een gemaal dat grotendeels op de oever van het Binnenspuikanaal komt. Op 10 november maakte Rijkswaterstaat bekend dat die laatste optie de voorkeur heeft. Die scoorde het best op uitvoerbaarheid en op de mogelijkheid om in fasen te bouwen. Dat is cruciaal, want tijdens de bouw moet de waterafvoer gewoon doorgaan. Bij deze aanpak is de kans het kleinst dat het oude complex er in de tussentijd mee ophoudt.

Nu volgt de vierde en laatste fase van de studie. Daarin werkt Rijkswaterstaat de voorkeur uit tot een definitief voorkeursalternatief en bereidt het een projectbesluit onder de Omgevingswet voor, met onderzoek naar de gevolgen voor de leefomgeving in IJmuiden. De minister van Infrastructuur en Waterstaat heeft budget toegekend. Het streven is de financiering vast te leggen in de Voorjaarsnota van 2027.

Inwoners die willen weten wat dit voor hun buurt betekent, kunnen woensdag 25 november tussen 19.00 en 21.00 uur terecht in Hotel Augusta aan de Oranjestraat 98. Om 19.30 uur begint een presentatie, daarna beantwoorden medewerkers van Rijkswaterstaat vragen. Aanmelden is niet nodig.