Ze zeggen vaak dat relaties stukgaan door ruzie. Door botsingen, woorden die te scherp zijn, deuren die dichtklappen. Maar in mijn praktijk zie ik iets anders. Veel relaties lopen niet vast door strijd, maar door stilte. Door het langzaam verdwijnen van verbinding, terwijl alles aan de buitenkant nog lijkt te kloppen.

Het zijn stellen die goed functioneren. Het gezin draait. De agenda’s zijn op orde. Er is respect, soms zelfs vriendschap. En toch is er bij één van de twee – vaak stil en onzichtbaar – een groeiend gevoel: ik trek het niet meer.

Wanneer je lichaam eerder spreekt dan je hoofd

Wat begint als onrust, wordt vaak lichamelijk voelbaar. Een drukkend gevoel op de borst. Vermoeidheid die niet meer weggaat. Kort lontje. Benauwdheid. Het lichaam lijkt eerder te weten dat er iets niet klopt, terwijl het hoofd blijft zoeken naar verklaringen.

“Er is geen ruzie,” zeggen mensen dan. “Maar ik voel me leeg.”

Die leegte zorgt voor verwarring. Want hoe kun je ongelukkig zijn in een relatie die op papier zo goed loopt?

De angst om verkeerd te kiezen

Wie in zo’n situatie belandt, komt vaak terecht in een verlammende twijfel. Blijf ik? Ga ik? Wat als ik spijt krijg? Wat als ik blijf en dit mijn leven wordt? Wat als ik ga en alles kapotmaak?

Daarbovenop komt de zorg om anderen. De kinderen. De partner. Familie en vrienden. De sociale kring. De gedachte alleen al aan wat een beslissing losmaakt, kan zo overweldigend zijn dat mensen uiteindelijk helemaal niet meer kiezen.

En zo ontstaat de impasse: vastzitten tussen twee angsten.

Als verandering te laat komt

Soms gebeurt er iets opmerkelijks wanneer iemand eindelijk uitspreekt: zo kan het niet langer. De partner schrikt wakker. Maakt ineens tijd. Doet zichtbaar zijn best. Is er meer voor de kinderen. Voor de relatie.

Dat lijkt hoopgevend, maar roept vaak ook iets anders op: boosheid.

Boosheid omdat dit al zo lang nodig was.
Boosheid omdat het nu pas kan.
Boosheid omdat de grens pas serieus wordt genomen wanneer het echt mis dreigt te gaan.

Die boosheid wordt vaak weggeduwd. Want iemand doet nu toch zijn best? Dan mag je toch niet klagen?

Toch is die boosheid zelden het echte probleem. Het is vaak rouw. Rouw om gemiste jaren, gemiste verbinding, gemiste steun.

Is de liefde echt op?

Een van de pijnlijkste gedachten in deze fase is: misschien is de liefde gewoon weg.

In werkelijkheid zie ik iets anders gebeuren. Niet zozeer het verdwijnen van liefde, maar het afsluiten ervan. Als bescherming. Omdat verlangen te vaak pijn deed. Omdat hoop te vaak teleurstelling werd.

Dan ontstaat afstand. Irritatie. Emotionele verkramping. Niet omdat iemand niet meer wil, maar omdat iemand niet meer kan.

Waarom kiezen op dit moment bijna altijd verkeerd voelt

Veel mensen denken dat ze eerst een beslissing moeten nemen om daarna weer rust te vinden. Maar in de praktijk werkt het vaak precies andersom.

Zolang iemand emotioneel uitgeput is, zolang het zenuwstelsel in de overlevingsstand staat, is er nauwelijks ruimte voor helderheid. Dan wordt elke keuze beladen. Zwaar. Eng.

Niet omdat de persoon zwak is, maar omdat hij of zij te lang sterk is geweest.

In zo’n toestand is kiezen geen oplossing, maar extra druk.

Eerst rust, dan richting

Wat in deze fase werkelijk nodig is, is geen snelle beslissing, maar herstel. Rust in het hoofd. Regulatie van emoties. Weer contact maken met jezelf.

Pas wanneer iemand weer kan voelen wat van hem of haar is – los van schuldgevoel, verwachtingen en angst – ontstaat er ruimte voor richting.

Dan wordt blijven of gaan geen paniekkeuze meer, maar een gedragen besluit.

De impasse is geen zwakte

In onze samenleving houden we niet van twijfel. We bewonderen mensen die daadkrachtig zijn, knopen doorhakken, hun leven “op orde” hebben.

Maar soms is stilstaan geen zwakte.
Soms is het een signaal dat je systeem om iets anders vraagt.

Niet om nog harder te denken.
Maar om zachter te voelen.

Niet om meteen te beslissen.
Maar om eerst weer thuis te komen bij jezelf.

De impasse is dan geen eindpunt, maar een tussenfase. Een winterperiode waarin ogenschijnlijk niets beweegt, maar onder de oppervlakte juist iets wordt voorbereid.

Je hoeft het niet alleen te dragen

Wie zich herkent in dit verhaal, hoeft zich niet te schamen voor twijfel, boosheid of uitputting. Het zijn geen tekenen van falen, maar van menselijkheid.

En misschien wel van moed. Want het vraagt lef om niet weg te lopen in haastige keuzes, maar stil te staan bij wat werkelijk speelt.

Rust komt niet vanzelf. Helderheid ook niet. Maar ze ontstaan wél wanneer iemand de ruimte neemt om zichzelf weer serieus te nemen.

En daar begint vaak de echte beweging…

Saskia Karels is relatiecoach in Andijk en begeleidt stellen die vastlopen in communicatie, terugkerende conflicten en emotionele patronen.

Meer informatie of een kennismakingsgesprek:

www.relatiepraktijksaskiakarels.nl/contact
www.relatiepraktijksaskiakarels.nl